Założenia polityki pieniężnej na rok 2016

Sejm, 5 stycznia 2016 r.

 

Paulina Hennig-Kloska, wiceprzewodnicząca Komisji Finansów Publicznych

 

Przedstawiciele Rady Polityki Pieniężnej przedstawili posłom "Założenia polityki pieniężnej na rok 2016".

Na posiedzenie Komisji Finansów Publicznych przybyli:

- Prof. Andrzej Kaźmierczak (powołany w skład Rady przez Prezydenta RP),

- Prof. Elżbieta Chojna-Duch (powołana w skład Rady przez Sejm),

- Dr Andrzej Rzońca (powołany w skład Rady przez Senat).

 

Cel inflacyjny na rok 2016 został określony na poziomie 2,5% z możliwością odchyleń o 1 punkt procentowy.

W rzeczywistości inflacja będzie prawdopodobnie mniejsza.

Projekt ustawy budżetowej na rok 2016, zakłada średnioroczną stopę inflacji w wysokości 1,7%.

 

W roku 2015 cel inflacyjny 2,5% nie został osiągnięty.

Wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych był ujemny.

Deflacja rok do roku na dzień 31 grudnia 2015 wyniosła 0,5%.

 

Poczynając od roku 2004 cel inflacyjny był w każdym roku określany na tym samym poziomie.

W ciągu ostatnich 10 lat średni roczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych wyniósł 2,4%.

 

Jednocześnie w ostatnim kwartale 2015 r. nastąpiło znaczne osłabienie złotego.

Paulina Hennig-Kloska (Klub Poselski Nowoczesna):

- Budżet zakłada umacnianie się złotego.

Dzisiaj mamy do czynienia z trochę inną tendencją, w ostatnim kwartale, która łączyła się ze znacznym osłabienim złotego.

 

Dr Andrzej Rzońca mówił o polityce makroostrożnościowej realizowanej przez NBP, która ma za cel uniknięcie ryzyka utraty płynności finansowej polskiego systemu bankowego w sytuacji swobodnego przepływu kapitału wewnątrz Unii Europejskiej.

W praktyce chodzi o to, żeby dla banków pozostawało opłacalne utrzymywanie aktywów wewnątrz polskiego systemu bankowego.

Oprócz polityki pieniężnej, o której decyduje Narodowy Bank Polski, na stabilność ekonomiczną państwa wpływa polityka fiskalna, realizowana przez zmieniające się rządy.

 

Dr Andrzej Rzońca:

- Dla zachowania stabilności makroekonomicznej niezbędne jest prowadzenie polityki fiskalnej w taki sposób, aby nie prowadziła ona do nadmiernego zadłużania finansów publicznych, a jednocześnie była tworzona przestrzeń fiskalna umożliwiająca stabilizowanie koniunktury gospodarczej w sytuacji wystąpienia ewentualnych negatywnych wstrząsów w gospodarce.

 

Państwo musi ściągać podatki, aby bez nadmiernego zadłużania się, mogło realizować cele polityczne.

Jednocześnie przedsiębiorcom nie można zabrać wszystkiego.

Powinni zachować część wypracowanego zysku i mieć szansę na stworzenie rezerw.

W przypadku kryzysu, zatrzymania się sprzedaży, rezerwy pozwolą im przetrwać.

 

Paulina Hennig-Kloska pytała o zdolność polskiego sektora bankowego do generowania zysków, w kontekście podatków dochodowego i bankowego.

Ze strony Rady Polityki Pieniężnej odpowiedzi udzielił prof. Andrzej Kaźmierczak.

Wskazał na bardzo wysokie marże odsetkowe pobierane przez banki od udzielanych kredytów:

- Jeżeli chodzi o sektor bankowy w Polsce, to na tle innych krajów Unii Europejskiej, ta marża odsetkowa, róznica między stopą oprocentowanie depozytów, a stopą oprocentowania kredytów, jest jedną z najwyższych w Europie.

Znacznie wyższa niż przeciętna w Unii Europejskiej.

Sektor bankowy ma możlwość generowania dochodu w sposób nie wymagający intensyfikacji aktywności.

Pewne możliwości pozyskania podatków od sektora bankowego są.

 

Prof. Andrzej Kaźmierczak:

- Pamiętajmy, że sektor bankowy w Polsce dysponuje wysokim współczynnikiem kapitałowym, ponad 14%.

Nie ma żadnego zagrożenia jeżeli chodzi o stabilność sektora bankowego.

Akcja kredytowa banków , to podstawowa działalność sektora bankowego. Najbardziej dochodowa.

To, że podatek bankowy zmniejszy zyski banków, nie ulega wątpliwości.

Ale zmusi do intensyfikacji działalności.

Aby odzyskać rozmiary utraconego zysku, może zmusić do racjonalizacji kosztów i do ekspansji kredytowej.

 

Przedstawiciel RPP powołany przez Senat jest odmiennego zdania.

Dr Andrzej Rzońca wątpi w celowość wprowadzania podatku bankowego i przewiduje, że podatek zaszkodzi stabilności sektora finansowego:

- Wątpliwości te dotyczą po pierwsze celu wprowadzenia podatku. Cel jest odmienny, niż w innych krajach.

To cel fiskalny, który w innych krajach nie był zasadniczym celem wprowadzenia podatku.

Cel fiskalny jest mało zrozumiały zważywszy niską efektywność fiskalną podatku.

 

- Druga wątpliwość jest związana z negatywnym wpływem podatku na rozwój sektora bankowego.

Obecna zyskowność sektora bankowego jest zbliżona do przeciętnej w gospodarce.

Wprowadzenie podatku obniży ją o ok. 1/3, głęboko poniżej przeciętnej stopy zwrotu z kapitału w gospodarce, którą można traktować jako przybliżenie kosztu wynajmu kapitału.

Skoro tak, to można spodziewać się, że inwestorzy nie będą chcieli rozwijać tego rodzaju działalności.

Nastąpi spowolnienie rozwoju sektora bankowego w Polsce, co oznacza ograniczenie dostępności do kredytu.

Przy czym zmieni się również struktura tego kredytu.

W przypadku sektora przedsiębiorstw, ograniczenie dostępności do kredytu będzie dotyczyło przede wszystkim małych przedsiębiorstw.

Jeśli chodzi o duże przedsiębiorstwa, to one będą mogły być finansowane poprzez spółki-matki z zagranicy, bądź też podmioty związane ze spółkami-matkami z zagranicy.

W przypadku gospodarstw domowych, ograniczenia w dostępności do kredytu będą dotyczyły przede wszystkim kredytów hipotecznych, które mają duży wolumen, a niskie marże.

Nastąpi przesunięcie w kierunku kredytu konsumpcyjnego.

 

- Wypychanie finansowania dużych przedsiębiorstw za granicę będzie przyczyniało się do pogorszenia międzynarodowej pozycji inwestycyjnej Polski.

Może to skutkować wzrostem premii za ryzyko, podbjiającym koszt finansowania wszystkich podmiotów.

 

- Wreszcie jest trzecia wątpliwość dotycząca wpływu tego instrumentu na stabilność sektora bankowego.

Podatek będzie osłabiał tę stabilność (...) w związku z przesunięciami w bilansach banków, mającymi ograniczyć wielkość zobowiązania podatkowego.

 

Prof. Andrzej Kaźmierczak przedstawił stan finansów publicznych:

- Jeżeli chodzi o relację deficytu sektora finansów publicznych do PKB, ta relacja jest w bezpiecznych granicach. Wynosi 2,8%.

 

Projekt ustawy budżetowej na rok 2016 przewiduje utrzymanie deficytu finansów publicznych w relacji do PKB, w tej samej wysokości:

- Deficyt budżetu państwa ustala się na dzień 31 grudnia 2016 r. na kwotę nie większą niż 54 740 000 tys. zł.

 

Prof. Jerzy Żyżyński (Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość) pytał o sposób wykorzystania przez NBP środków unijnych przekazywanych Polsce w euro.

Beneficjenci dotacji unijnych otrzymują złotówki:

- Nikt euro nie dostaje w ramach finansowania środkami unijnymi, tylko dostają złotówki, nasze rodzime. To się nazywa ze środków unijnych.

Co się z tym dzieje?

Czy to wpływające euro zwiększa nasze rezerwy? Służy finansowaniu importu?

Co się dzieje z tymi pieniędzmi, unijnymi de facto?

 

Prof. Andrzej Kaźmierczak (RPP):

- Środki euro, waluta obca, którą otrzymuje Ministerstwo Finansów, są w części sprzedawane Narodowemu Bankowi Polskiemu.

W tej części, w jakiej Narodowy Bank Polski kupuje euro od Ministerstwa Finansów,powoduje to dodatkową kreację pieniądza. Sprzyja to nadpłynności sektora bankowego.

Z tego powodu Ministerstwo Finansów zdecydowało część funduszy euro sprzedawać wprost na rynku walutowym, a nie do Narodowego Banku Polskiego.

 

* * * * *

 

Obowiązek przedłożenia Sejmowi dokumentu "Założenia polityki pieniężnej" sporządzonego przez Radę Polityki Pieniężnej wynika wprost z Art. 227, ust. 6 Konstytucji RP:

Art. 227

...

6. Rada Polityki Pieniężnej ustala corocznie założenia polityki pieniężnej i przedkłada je do wiadomości Sejmowi równocześnie z przedłożeniem przez Radę Ministrów projektu ustawy budżetowej.

Rada Polityki Pieniężnej, w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego, składa Sejmowi sprawozdanie z wykonania założeń polityki pieniężnej.

...

* * * * *

 

Prezydium Komisji Finansów Publicznych:
Paulina Hennig-Kloska, Janusz Cichoń, Krystyna Skowrońska, Andrzej Jaworski, Wiesław Janczyk, Jerzy Żyżyński

 

Założenia polityki pieniężnej na rok 2016 - galeria zdjęć

 

Zdjęcia: Robert Ostrowski

 

Tags: